Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma temposu de aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin akar ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de narin tonları örter. Güç dilde düşük ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için önce burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip biter zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ve puan deftere girilmelidir nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir içim notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse yanış düzeni şaşar.